Waarom een korte stortbui anders is dan langdurige regen
Bij rustige regen krijgt het water voortdurend de gelegenheid om weg te lopen. Tijdens extreme regenval komt er veel meer water tegelijk op hetzelfde dakoppervlak terecht. De belasting van goten, afvoeren en laaggelegen delen van het dak neemt daardoor snel toe.
Bij een hellend dak stroomt regenwater vanaf een groot oppervlak richting de dakgoot. Die goot moet het water vervolgens zonder problemen naar de regenpijp kunnen leiden. Zit er blad of vuil in de goot of is de regenpijp gedeeltelijk geblokkeerd, dan kan het water over de rand stromen. Dat is niet alleen vervelend langs de gevel. Water kan ook terechtkomen bij aansluitingen die normaal nauwelijks met zoveel vocht worden belast.
Een plat dak reageert anders. Daar wordt regenwater via het afschot naar één of meerdere afvoeren geleid. Wanneer het water sneller wordt aangevoerd dan het kan verdwijnen, loopt het niveau op het dak tijdelijk op. Vooral rond afvoeren, dakranden, lichtkoepels en andere aansluitingen worden bestaande zwakke plekken dan extra belast.
Wanneer een volle dakgoot wél een probleem wordt
Een overlopende dakgoot tijdens een uitzonderlijk zware bui betekent niet automatisch dat het dak beschadigd is. Toch is het een signaal dat aandacht verdient, zeker wanneer dit vaker gebeurt.
Het probleem kan eenvoudig zijn. Bladeren, mos en ander vuil verminderen bijvoorbeeld de ruimte in de goot of blokkeren de opening naar de regenpijp. Ook een verzakte goot kan ervoor zorgen dat water op de verkeerde plaats blijft staan.
De gevolgen worden serieuzer wanneer het water niet alleen over de buitenzijde stroomt, maar richting het dakbeschot, de gevel of andere aansluitingen loopt. Houten delen kunnen langdurig vochtig worden en regenwater kan achter boeidelen of andere afwerkingen terechtkomen.
Heeft u tijdens een stortbui gezien dat een goot op één specifieke plek steeds overloopt, laat dan na de bui controleren waar dat vandaan komt. Wachten tot binnen een vochtplek verschijnt, is daarvoor niet nodig.
Veel water op een plat dak
Een kleine hoeveelheid water die na een regenbui tijdelijk op een plat dak blijft liggen, hoeft niet direct op een probleem te wijzen. Anders wordt het wanneer er grote plassen ontstaan die nauwelijks verdwijnen of wanneer het waterniveau tijdens zware regen duidelijk oploopt.
Dat kan verschillende oorzaken hebben. Misschien is de afvoer vervuild of is het afschot niet optimaal. Ook kan een dakconstructie in de loop van de tijd iets zijn verzakt waardoor een laag punt is ontstaan.
Tijdens extreme neerslag wordt zo'n laagte snel zichtbaar. Het water verzamelt zich daar en belast de dakbedekking langer en zwaarder dan op andere delen van het dak.
Bij oudere dakbedekking kunnen naden, opstanden of reparatieplekken daardoor eerder problemen geven. Het water hoeft daarbij niet midden door het dakvlak te komen. Lekkages ontstaan juist regelmatig rondom plekken waar verschillende materialen en constructiedelen bij elkaar komen.
Praktijkvoorbeeld: de afvoer kan de bui niet bijhouden
Stel dat een plat dak normaal zonder problemen afwatert. Tijdens een zeer zware bui ziet u vanuit een bovenverdieping dat het water opvallend hoog staat. Een uur later is vrijwel alles weer verdwenen en binnen merkt u niets.
Het is verleidelijk om daar verder niets mee te doen. Toch heeft die situatie nuttige informatie gegeven. Kennelijk kon het water tijdens de piek niet snel genoeg worden verwerkt.
Een controle kan vervolgens uitwijzen dat de afvoer gedeeltelijk verstopt zat met vuil. Misschien blijkt de afvoer zelf in orde en is er vooral sprake van een laag punt in het dak. In beide gevallen is het verstandiger om de oorzaak te kennen voordat de volgende zware bui zich aandient.
Dat geldt des te meer wanneer het water dicht bij dakranden, koepels of andere opstanden heeft gestaan.
Regenwater vindt bestaande zwakke plekken
Extreme regen veroorzaakt niet altijd een nieuwe beschadiging. Een zware bui kan ook een bestaand gebrek zichtbaar maken.
Een aansluiting die net niet meer volledig waterdicht is, hoeft bij lichte regen geen klachten te geven. Hetzelfde geldt voor een kleine scheur of een verouderde naad op een plat dak. Pas wanneer er gedurende korte tijd veel water langs dezelfde plek stroomt of blijft staan, vindt het vocht een weg naar binnen.
Bij een hellend dak speelt naast de hoeveelheid regen ook de wind een rol. Regen die vrijwel recht naar beneden valt, wordt anders afgevoerd dan water dat door harde wind onder een hoek tegen het dak wordt geblazen. Aansluitingen rond een schoorsteen, dakkapel of dakraam kunnen dan op een andere manier worden belast.
Daarom hoort u soms dat een woning alleen bij een zware bui uit een bepaalde richting lekt. Dat maakt het probleem niet minder belangrijk. Het geeft juist informatie over de plaats waar de oorzaak gezocht moet worden.
Een natte plek hoeft niet direct onder de lekkage te zitten
Na extreme regenval verschijnt soms pas uren later een vochtplek binnen. De plek waar u het water ziet, hoeft bovendien niet overeen te komen met de plaats waar het dak lekt.
Water kan over constructiedelen lopen en een stuk verderop naar beneden komen. Bij isolatiemateriaal kan vocht eerst worden opgenomen voordat het aan de binnenzijde zichtbaar wordt. Daardoor kan het lijken alsof het probleem vanzelf is verdwenen zodra het weer droog wordt.
Let daarom op het moment waarop de vochtplek ontstaat. Komt deze alleen terug na zeer zware regen of vooral wanneer regen met harde wind gepaard gaat, geef dat dan door wanneer u het dak laat controleren. Zulke informatie kan helpen om de oorzaak gerichter te vinden.
Ook zonder lekkage kan een controle verstandig zijn
Niet iedere zware regenbui vraagt om een dakinspectie. Wanneer het water normaal wordt afgevoerd en u geen afwijkingen ziet, is daar meestal geen directe aanleiding voor.
Een controle wordt interessanter wanneer u tijdens of na de bui iets heeft gezien dat afwijkt van normaal. Denk aan water dat langdurig op een plat dak blijft staan, een dakgoot die op meerdere plaatsen overstroomt of vocht dat plotseling langs een gevel of dakrand loopt.
Ook een nieuwe vochtplek, lekkage rond een dakraam of water dat via een plafond naar binnen komt, vraagt om aandacht. Zodra de regen voorbij is, kan de situatie binnen weer droog lijken terwijl de oorzaak op het dak aanwezig blijft.
Maak wanneer dat veilig kan foto's van wat u ziet. Een overlopende goot of een grote hoeveelheid water op een dak is na afloop van de bui soms niet meer zichtbaar. Beelden van het moment zelf kunnen daardoor nuttig zijn bij het onderzoek.
Wat kunt u zelf doen bij extreme regenval?
Tijdens een zware bui is het geen goed moment om zelf op het dak te klimmen. EPDM, bitumen en andere dakoppervlakken zijn nat en glad. Bovendien is vanaf het dak vaak moeilijk vast te stellen waar het probleem precies zit.
Binnen kunt u wel voorkomen dat binnendringend water meer schade veroorzaakt. Verplaats spullen uit de buurt van de lekkage en vang druppelend water op wanneer dat veilig kan. Komt vocht in de buurt van verlichting of elektrische installaties, neem dan extra voorzorgsmaatregelen en blijf uit de buurt van het natte gedeelte.
Bekijk het dak en de goten na de bui alleen vanaf een veilige plek. Noteer wat u tijdens de regen heeft gezien en hoe lang het duurde voordat het water weer was verdwenen. Daarmee kan een dakdekker veel gerichter naar mogelijke oorzaken kijken.
Na de bui is het moment om de oorzaak te vinden
Wanneer de regen stopt en het water wegloopt, verdwijnt het gevoel van urgentie vaak snel. Toch is dat juist het moment waarop u kunt voorkomen dat dezelfde situatie tijdens de volgende stortbui opnieuw ontstaat.
Bij een controle kan worden gekeken naar de afvoer van regenwater en naar de delen van het dak die tijdens zware neerslag extra worden belast. Daarbij gaat het onder andere om goten, regenpijpen, dakafvoeren, dakranden en aansluitingen rond dakdoorvoeren.
Bij een plat dak is ook interessant waar water blijft staan nadat het grootste deel al is afgevoerd. Dat zegt iets over het afschot en mogelijke laagtes in het dakvlak.
Het doel is niet om ieder dak na een stevige regenbui direct te repareren. Het gaat erom dat een opvallende situatie wordt verklaard voordat deze tot echte dakschade leidt.
Heeft extreme regen dakschade veroorzaakt? Laat het beoordelen
Een stortbui is vaak het moment waarop een zwakke plek voor het eerst zichtbaar wordt. Een overlopende goot, een vochtplek binnen of water dat lang op het dak blijft staan, hoeft nog geen groot probleem te betekenen. Het is wel verstandig om uit te zoeken waarom het gebeurt.
Heeft u na extreme regenval lekkage ontdekt of twijfelt u of uw dak het water goed heeft verwerkt? Neem dan contact op met Egberink Dak. We beoordelen wat er aan de hand kan zijn en welke vervolgstap passend is.
Bij zichtbare lekkage is snel handelen belangrijk. Hoe eerder duidelijk is waar het water binnenkomt, hoe groter de kans dat gevolgschade aan dakisolatie, dakconstructie en binnenafwerking beperkt blijft.
